Autor zdjęć: Paweł Tobolski
Projekty Svena Erika Bergendahla, popularnie znanego jako Svempa, przez dekady stanowiły inspirację dla tuningu ciężarówek w całej Europie. Słynny Szwed był bowiem jednym z pionierów tego typu twórczości, mając na swoim koncie nawet 600 zmodyfikowanych pojazdów. Dzisiaj, podczas zlotu Pomorska Miss Scania w Gdańsku, debiutuje natomiast coś szczególnego: ciągnik będący jeżdżącym i niestety pośmiertnym hołdem dla historii Svempy.
„Tribute to Svempa” (pol. „Hołd dla Svempy”), bo tak nazywa się ten pojazd, to najnowszy projekt firmy Repiński Transport. Pomysł na niego zrodził się 28 kwietnia 2026 roku, gdy branżę obiegły doniesienia o śmierci Svempy w następstwie długotrwałej choroby. Pracownicy przewoźnika z Kościerzyny wyszli wówczas z propozycją, by nowa Scania serii S – szykowana już wówczas do tuningu z innym motywem przewodnim – stała się właśnie pomnikiem dla zmarłego, szwedzkiego idola. W przypadku firmy Repiński Transport wydawało się to tym bardziej uzasadnione, że w 2013 roku została ona wyróżniona właśnie przez samego Svempę, otrzymując od niego nagrodę specjalną w szwedzkim konkursie Nordic Trophy za projekt o nazwie „Hot Rod”.
Powyższy pomysł szybko spotkał się z aprobatą, plany na nową Scanię zostały do niego dostosowane, a efekt końcowy widzimy na zdjęciach. To ciągnik siodłowy Scania 560S Highline, która na obu bokach pokryta jest wizerunkami Svempy oraz jego słynnych projektów. Wśród tych ostatnich możemy rozpoznać różową Scanię SBAT111 z demobilu, będące pierwszą nagrodzoną Scanią ze stajni Svempy, a także znacznie późniejsze dzieła, przy powstawaniu których Scania i Svempa oficjalnie już ze sobą współpracowali. Mowa tutaj o takich pojazdach, jak Shark, Chimera oraz Red Pearl.
Za pracę nad prezentowanym ciągnikiem odpowiadała głównie ekipa Repiński Transport, ale do współpracy zaproszono też zewnętrznych specjalistów. Za tylną zabudowę ciągnika odpowiadał warsztat J&J Truckstyling z Ostrowi Mazowieckiej, a tuningiem wnętrza, będącym na etapie ostatnich przygotowań, zajmie się WTC Truck z Żywca. Można więc powiedzieć, że hołd dla Svempy rodzi się w najróżniejszych regionach Polski. Pierwszą okazją, by zobaczyć go na żywo jest wspomniany, dzisiejszy zlot Pomorska Miss Scania 2026, na którym „Tribute to Svempa” zaparkuje obok oryginalnych projektów Svempy. Następnie, już po ukończeniu wnętrza, czarna Scania ruszy na północ, na słynne imprezy Nordic Trophy w Szwecji oraz Power Truck Show w Finlandii.
„Tribute to Svempa”, a obok „Chimera” oraz „Red Pearl”:
Nagrodzona w 2013 roku Scania „Hot Rod” z Repiński Transport:
Svempa wręczający Jarosławowi Repińskiemu nagrodę za „Hot Roda”:
Wyjaśnienie dla nieznających tematu:
Svempa urodził się w styczniu 1939 roku w Sztokholmie i od najmłodszych lat wykazywał fascynację motoryzacją. Gdy tylko wszedł w dorosłość, zawodowo zaczął zajmować się naprawami pojazdów oraz pomocą drogową, a jego specjalnością były auta amerykańskie, bardzo popularne w powojennej Skandynawii. Te wzorce z Ameryki przyniosły też zainteresowanie tuningiem, zjawiskiem, które w Europie było jeszcze wówczas bardzo mało znane. A że Svempa łączył to wszystko ze wspomnianą pomocą drogową i potrzebował holowników, z czasem zaczął zajmować się modyfikowaniem ciężarówek.
Po raz pierwszy o projektach Bergendahla zrobiło się głośno już w połowie lat 60-tych. Prawdziwy przełom przypadł jednak półtorej dekady później, na początku lat 80-tych. W 1980 roku, gdy w Szwecji po raz pierwszy zorganizowano słynny konkurs dla samochodów ciężarowych Nordic Trophy, to właśnie Svempa zdobył główną nagrodę. Jury było zachwycone jego Scanią SBAT111, pochodzącą z wojskowego demobilu i dostosowaną do pracy w cywilnej pomocy drogowej. Zainteresowania nie brakowało też ze strony samej Scanii i wtedy też rozpoczęła się historia współpracy trwającej przez cztery dekady.
Szacuje się, że w ciągu pół wieku zawodowej działalności Svempa zmodyfikował ponad 600 ciężarówek. W ogromnej mierze były to projekty zrealizowane wspólnie ze Scanią, w tym zarówno limitowane wersje dla klientów, jak i pojedyncze egzemplarze pokazowe. Do tych ostatnich można zaliczyć nawet tak ekstremalne twory, jak Scania R999 z odciętym dachem, 1460-konna Scania „Chimera” oraz Scania 770S „Frostfire” z obudową tylnego podestu wzorowaną na supersamochodach. Gdy natomiast któryś z pojedynczych projektów Svempy trafia dzisiaj na rynek pojazdów używanych, można być pewnym astronomicznej ceny.
Modyfikowanie ciężarówek okazało się u Bergendahla zajęciem niemal na całe życie. Na emeryturę odszedł on bowiem w połowie 2021 roku, na kilka miesięcy przed 83. urodzinami. Wtedy też podjął decyzję, by sprzedać swój warsztat oraz tuningową markę samej firmie Scania. Dlatego też na rynek docierały kolejne projekty z logo Svempy, w tym między innymi limitowane „Fire Edition” oraz „Poland Edition”, które trafiły w ubiegłym roku do polskich klientów. Sam Svempa osobiście się już tym jednak nie zajmował, odpoczywając i niestety zmagając też z chorobą. Trwało to do 28 kwietnia 2026 roku, gdy Szwed odszedł we śnie mając 87 lat.
