Powyżej: „Jelcz” na zlocie Master Truck 2023
Najlepszy samochód ciężarowy na „S”? Oczywiście „stopiątka”! – to powiedzenie przez lata funkcjonowało wśród polskich kierowców, po części dosłownie, po części żartobliwie, ale na pewno nie bez powodu. „Stopiątka”, jak zaczęto nazywać DAF-a XF105, pozostawiła bowiem po sobie naprawdę spory sentyment i wiele dobrych opinii.
Oczywiście skłamałbym mówiąc, że te pozytywne opinie były jedynymi, z którymi można było się spotkać. Każdy z Was zapewne bowiem słyszał o korodujących zderzakach, poborze oleju oraz niemal pionowym umiejscowieniu pedału hamulca. Ten ostatni element przyczynił się w Polsce do nadania modelowi XF105 pseudonimu „Jelcz”. Niemniej lata eksploatacji pokazały, że ten popularny „Jelcz” potrafi być niezwykle wdzięczną, trwałą i bardzo prostą maszyną, dobrze znoszącą olbrzymie przebiegi. Doceniono to zwłaszcza w momencie, gdy XF105 masowo zjechał z tras międzynarodowych na krajowe, często zaliczając przy tym kilkunasty rok eksploatacji. Wielu kierowców doceniło też dynamikę 12,9-litrowego silnika Paccar MX-13, który w modelu XF105 zaliczył swój rynkowy debiut. W wersjach Euro 4/Euro 5, zwłaszcza z manualną skrzynią biegów, jednostka ta potrafiła bowiem bardzo dziarsko reagować na polecenia kierowcy, w sposób, który w epoce Euro 6 odszedł już do historii. Poza tym trzeba pamiętać, że XF105 przyniósł znaczne obniżenie tunelu silnika w stosunku do poprzedników. Tunel liczył teraz tylko 15 centymetrów, co w przypadku nadwozia typu Super Space Cab dawało aż 210 centymetrów wysokości wewnętrznej między fotelami. W 2005 roku był to świetny wynik.
XF105 na prasowych zdjęciach z czasów nowości:
Dlaczego natomiast o tym wszystkim przypominam? Jest ku temu konkretna okazja, gdyż już w najbliższych dniach, dokładnie 14 października 2025 roku, DAF XF105 będzie obchodził swoje 20. urodziny. Konkretnie będzie to 20. rocznica oficjalnej premiery tego pojazdu na targach Bedrijfsauto RAI 2005 w Amsterdamie (dzisiaj już nieorganizowanych). Z tej okazji wszystkim użytkownikom „stopiątek” życzę więc kolejnych lat jak najbardziej bezproblemowej eksploatacji, natomiast samym „stopiątkom” życzę jak najszybszego doczekania się statusu klasyków, by uniknąć zezłomowania lub wyeksportowania poza Europę, a zamiast tego pojawiać się na ciężarowych zlotach i przypominać miłośnikom o transporcie sprzed lat.
W ramach pamiątki, poniżej zamieszczam treść oficjalnej informacji prasowej, którą DAF opublikował 20 lat temu, w październiku 2005 roku, właśnie przed premierą modelu XF105. Jest to tłumaczenie z języka angielskiego na język polski.
Na targach Bedrijfsauto RAI 2005, które odbędą się w Amsterdamie w dniach 14-22 października, firma DAF zaprezentuje pełną gamę modeli. Nowym, flagowym modelem będzie DAF XF105, który wejdzie do produkcji w pierwszym kwartale 2006 roku. […] Oczywiście, nowy DAF XF105 zajmie centralne miejsce na stoisku.
Najwyższa jakość, wiodąca trwałość i niezawodność, najniższe możliwe koszty eksploatacji oraz maksymalna wydajność i efektywność transportu. Były to kluczowe czynniki wpływające na rozwój modelu DAF XF105, wraz z najwyższym komfortem i najlepszym środowiskiem pracy dla kierowcy.
Model XF105 będzie pozycjonowany powyżej modelu XF95, który nadal będzie dostępny w specyfikacji Euro 3. Nowy, topowy model DAF-a charakteryzuje się odświeżonym nadwoziem i całkowicie przeprojektowanym wnętrzem, wyznaczając nowy standard komfortu, ergonomii i przestrzeni. Całkowicie nowo opracowany silnik PACCAR MX, który wyróżnia się wysoką wydajnością i niskim zużyciem paliwa, spełnia normy emisji spalin Euro 4 i 5.
Centrum Projektowe DAF nadało modelowi XF105 zaskakująco unikalny wygląd, zachowując jednocześnie wyraziste akcenty stylistyczne udanego modelu XF95. Wnętrze również zostało całkowicie przeprojektowane; XF105 charakteryzuje się nową deską rozdzielczą, nowym układem przedziału sypialnego oraz licznymi przemyślanymi konstrukcjami i funkcjami, które podnoszą komfort kierowcy na jeszcze wyższy poziom. Dzięki obniżonemu tunelowi silnika, XF105 jest liderem pod względem przestronności wnętrza. Nowy standard został również ustanowiony w zakresie zastosowanych materiałów, wykończenia i ergonomii.
Układ podwozia również został przeprojektowany. Dzięki umieszczeniu zbiorników powietrza i innych podzespołów wewnątrz podwozia udało się wygospodarować miejsce na katalizator DeNOx, zbiornik AdBlue i maksymalną pojemność zbiornika wynoszącą 1500 litrów.
Przykładowe przekazanie sprzed lat, Raben Transport, rok 2009:
Przykładowy użytek w Holandii, z 60 stopami kontenerów:
Oklejenie White Edition z 2009 roku, które przez lata kopiowano:
